Winnica Golesz w Jaśle (pierwsza winnica odrodzenia winiarstwa w Polsce)

W 1982 roku, gdy nikt w Polsce nie wierzył, że można uprawiać winorośl i produkować przyzwoite wino w naszym klimacie, Roman Myśliwiec posadził w Jaśle pierwszy krzew odmiany Ontario przywieziony z Jarosławia. Dziś Winnica Golesz rozciąga się na ponad 2,5 hektara południowo-zachodniego stoku nad doliną Wisłoki i jest uznawana za miejsce, od którego rozpoczęło się odrodzenie polskiego winiarstwa. To nie muzeum ani atrakcja turystyczna w klasycznym sensie – to żywe gospodarstwo winiarskie, które przez ponad cztery dekady udowadniało, że polskie wino ma sens.

Nazwa nawiązuje do średniowiecznych ruin zamku Golesz, którego pozostałości wciąż można zobaczyć w pobliżu. Winnica leży przy trasie z Jasła do Pilzna, kilkanaście metrów powyżej doliny rzeki, w miejscu gdzie klimat i ekspozycja tworzą warunki nadające się do uprawy winorośli.

Pionier polskiego winiarstwa i „Dionizos z Jasła”

Roman Myśliwiec, założyciel winnicy, przez lata zdobywał przydomek „Polskiego Dionizosa” – częściowo ze względu na zmierzwione włosy i krzaczastą brodę, ale przede wszystkim za to, że jako pierwszy w Polsce powojennej uwierzył w produkcję wina na skalę profesjonalną. Większość krzewów w szpalerach, odmiany Bianca i Perła Zali, posadzili w 1985 roku zaprzyjaźnieni winiarze węgierscy, którzy przyjechali pomóc w rozwoju winnicy.

Dziś winnicę prowadzi syn założyciela – Bartłomiej Myśliwiec, absolwent ogrodnictwa, który przejął gospodarstwo w 2005 roku. Roman Myśliwiec pozostaje jednym z największych autorytetów polskiego winiarstwa, autorem kilkunastu książek o uprawie winorośli i wyrobie wina, a także twórcą pierwszej polskiej odmiany winorośli o nazwie Jutrzenka.

Wina z Winnicy Golesz zdobywały nagrody na międzynarodowych konkursach winiarskich, a specjalnością gospodarstwa są wina likierowe. Znawcy opisują je jako czyste, szlachetne i rozpoznawalne w smaku.

Co rośnie na winnicy – siedem tysięcy krzewów

Na dwóch hektarach uprawnych rośnie około 7000 krzewów winorośli. To imponująca kolekcja odmian – zarówno tych przeznaczonych do produkcji win białych (Aurora, Bianca, Hibernal, Johanniter, Jutrzenka, Solaris, Seyval Blanc), jak i czerwonych (Frontenac, Leon Millot, Marechal Foch, Regent, Rondo, Cabernet Cortis). Są też odmiany deserowe do jedzenia na świeżo: Agat Doński, Arkadia, Muskat Bleu czy Nero.

Podstawową działalnością winnicy jest program testowania nowych odmian winorośli pod kątem przydatności do polskich warunków klimatycznych – prowadzony od ponad 25 lat. To właśnie dzięki takim eksperymentom powstała odmiana Jutrzenka, która świetnie sprawdza się w wielu polskich winnicach ze względu na wysoką odporność na mrozy i choroby.

Na pozostałym terenie znajdują się mateczniki podkładek do szczepienia oraz największa w Polsce szkółka winorośli o powierzchni 1,5 hektara, działająca sezonowo. To stąd sadzonki trafiają do innych gospodarstw w całym kraju.

Dla kogo jest Winnica Golesz

To miejsce przede wszystkim dla osób zainteresowanych winiarstwem – zarówno tych, którzy myślą o założeniu własnej winnicy, jak i miłośników wina chcących zobaczyć, jak wygląda produkcja od podszewki. Nie jest to typowa atrakcja turystyczna z przewodnikami na każde zawołanie i degustacjami o pełnych godzinach.

Winnica funkcjonuje jako gospodarstwo produkcyjne, więc odwiedziny warto wcześniej uzgodnić telefonicznie lub mailowo. Można umówić się na zwiedzanie winnicy, rozmowę o uprawie winorośli czy zakup sadzonek. Dla osób planujących własną winnicę Myśliwcowie oferują doradztwo i projektowanie winnic.

Winnica Golesz była inspiracją dla setek winiarzy w Polsce. Po jej założeniu, zwłaszcza po programie „Podkarpackie winnice” realizowanym w latach 2004-2006, powstało na Podkarpaciu około 50 winnic, a w całej Polsce w 2011 roku było już około 500 gospodarstw winiarskich.

Jasło jako stolica polskiego winiarstwa

Nie da się mówić o Winnicy Golesz bez kontekstu całego Jasła. To właśnie to miasto na Podkarpaciu zyskało miano stolicy odrodzonego polskiego winiarstwa. Co roku odbywają się tu Międzynarodowe Dni Wina – największa w Polsce impreza winiarska, na którą zjeżdżają producenci i miłośnicy wina z kraju i zagranicy.

W Jaśle działa też Podkarpacka Akademia Wina, oferująca Studium Praktyczne Winiarstwa, a w 2026 roku powstała pierwsza w Polsce użytkowa winnica miejska. Jasielskie Stowarzyszenie Winiarzy zrzesza 17 winnic z regionu, które tworzą Jasielski Szlak Winny.

Warto wiedzieć, że w okolicach Jasła powstała nawet czekolada o smaku wina Jutrzenka – lokalny przysmak łączący dwie pasje regionu.

Wina z Winnicy Golesz – gdzie kupić i spróbować

Gospodarstwo przez lata nie mogło legalnie sprzedawać wina bezpośrednio klientom – Roman Myśliwiec aktywnie uczestniczył w tworzeniu ustawy winiarskiej, która miała to zmienić. Obecnie wina z Winnicy Golesz można znaleźć w wybranych sklepach specjalistycznych, a informacje o dostępności najlepiej sprawdzić bezpośrednio u producentów.

Specjalnością są wina likierowe, choć w ofercie znajdują się też wina białe i czerwone z różnych odmian. Polscy znawcy, bywalcy światowych festiwali winiarskich, nie szczędzą tym winom pochwał, określając je jako zaskakujące w smaku i profesjonalnie wykonane.

Praktyczne informacje – jak dotrzeć i co wziąć pod uwagę

Winnica znajduje się przy ulicy Krakowskiej 100a w Jaśle, przy trasie prowadzącej do Pilzna. Z centrum Jasła to kilka minut jazdy samochodem. Lokalizacja jest dobrze widoczna – rozciągające się na stoku szpalery winorośli trudno przeoczyć, zwłaszcza jesienią, gdy liście złocą się w słońcu.

Kontakt: Najlepiej umówić wizytę wcześniej, dzwoniąc pod numery +48 503 193 392, +48 517 964 599 lub +48 602 375 851. Można też napisać maila na adresy: [email protected], [email protected] lub [email protected]. Strona internetowa: www.winnica.golesz.pl

Ile czasu przeznaczyć: Na spokojne zwiedzanie winnicy i rozmowę z właścicielami warto zarezerwować około godziny, może półtorej. Jeśli planuje się połączenie z wizytą w innych winnicach na Jasielskim Szlaku Winnym, można poświęcić cały dzień na enoturystykę w regionie.

Ceny: Informacje o cenach degustacji, zwiedzania czy zakupu win najlepiej ustalić bezpośrednio z gospodarzami podczas umawiania wizyty. Sadzonki winorośli są dostępne w szkółce – ceny zależą od odmiany i ilości.

Najlepszy czas na wizytę: Winnica prezentuje się interesująco przez cały sezon wegetacyjny – od wiosny, gdy pączkują krzew, przez lato z rosnącymi gronami, po jesień, kiedy dojrzewają winogrona i odbywają się zbiory. W sezonie letnim działa też szkółka winorośli. Zimą gospodarstwo pracuje głównie przy wyrobie wina w piwnicy.

Dla osób planujących wizytę warto połączyć ją z udziałem w Międzynarodowych Dniach Wina w Jaśle, które odbywają się latem. To doskonała okazja, żeby poznać nie tylko Winnicę Golesz, ale całe środowisko jasielskich winiarzy i spróbować win z różnych gospodarstw.