Centrum Dziedzictwa Szkła w Krośnie

W Krośnie, mieście które od niemal wieku żyje szkłem, powstało miejsce łączące muzeum z prawdziwą hutą. Centrum Dziedzictwa Szkła to interaktywna placówka, gdzie zamiast patrzeć na eksponaty zza szklanej gabloty, można zobaczyć jak rozżarzona masa o temperaturze ponad 1100 stopni zamienia się w dzieło sztuki. I co ważniejsze – samemu spróbować swoich sił w szklarskim rzemiośle.

Otwarte w 2012 roku Centrum składa się z dwóch obiektów. Główny budynek przy ulicy Blich 2 mieści pracownie, w których na co dzień powstają szklane przedmioty, salę projekcyjną oraz przestrzenie wystawiennicze. Drugi obiekt to historyczne piwnice przedprożne ukryte tuż przed zachodnią pierzeją krośnieńskiego Rynku – tam czekają najcenniejsze dzieła mistrzów szklanej sztuki.

Pokazy hutnicze – szkło powstaje na żywo

Główną atrakcją są spektakularne pokazy formowania szkła, które odbywają się przy prawdziwym piecu hutniczym. Zespół wykwalifikowanych hutników pracuje na oczach zwiedzających, wybierając porcje gorącego szkła i formując je ręcznymi narzędziami. Piszczel, forma, precyzyjne ruchy – i po kilku minutach z rozżarzonej masy powstaje wazon, kwiat albo ozdobna bombka.

Nie każdy wie, że zwiedzający mogą wziąć piszczel do ręki i spróbować wydmuchać szklaną bańkę. To nie jest łatwe – szkło trzeba cały czas obracać, żeby nie spłynęło pod wpływem grawitacji, a dmuchnięcie musi być dokładnie odmierzone. Ale właśnie to sprawia, że wizyta zostaje w pamięci na długo.

Na poziomie -4, przy wejściu z parkingu, na podłodze rozciąga się malowidło 3D o powierzchni 80 metrów kwadratowych przedstawiające wnętrze dawnej huty szkła. Wiosną i jesienią odbywają się na nim pokazy 3D mappingu – pierwsza na świecie trójwymiarowa projekcja na trójwymiarowym obrazie.

Warsztaty zdobienia – własnoręcznie wykonana pamiątka

Oprócz pokazów hutniczych Centrum oferuje warsztaty zdobienia szkła różnymi technikami. Można spróbować grawerowania, malowania czy piaskowania. Zimą popularne są warsztaty zdobienia bombek choinkowych i ozdób świątecznych, wiosną – dekoracji wielkanocnych. Przez cały rok prowadzone są zajęcia z tworzenia szklanej biżuterii.

Warsztaty dostosowane są do wieku i umiejętności uczestników – sprawdzą się zarówno dla przedszkolaków, jak i dorosłych. Prowadzący pokazują techniki krok po kroku, więc nawet osoby bez doświadczenia wychodzą z gotowym dziełem. A puste butelki i słoiki można zamienić w fantazyjne flakoniki, poznając przy okazji znaczenie recyklingu.

Wystawy stałe i czasowe

W piwnicach przedprożnych zgromadzono najwspanialsze dzieła mistrzów szklanej sztuki związanych z Krosnem. To nie jest tradycyjna muzealna ekspozycja – część prezentowanych prac można kupić, co nadaje miejscu charakter galerii. Dzięki temu wystawy żyją, zmieniają się, unikają rutyny.

Centrum regularnie organizuje też wystawy czasowe o bardzo zróżnicowanej tematyce. Można zobaczyć szkła polskich i światowych wytwórni, dzieła międzynarodowej sławy twórców, obiekty historyczne i unikatowe kolekcje. Od technicznej strony produkcji, przez aktualne trendy we wzornictwie, aż po zaskakujące zastosowania szkła w różnych dziedzinach.

Strefa edukacyjna i multimedialna

W budynku głównym znajduje się sala projekcyjna, gdzie wyświetlany jest film o historii krośnieńskiego szkła. Interaktywne stanowiska pozwalają zgłębić tajniki fizyki i chemii szkła – można zobaczyć jak zmienia się kolor masy szklanej pod wpływem różnych domieszek czy poznać właściwości tego niezwykłego materiału.

Multimedialne prezentacje uzupełniają wiedzę w przystępny sposób. To nie są nudne tablice z tekstem, tylko żywa opowieść o tym, jak w 1923 roku uruchomiono w Krośnie pierwszą hutę szkła i jak przez dziesięciolecia krośnieńskie wyroby zdobywały uznanie na całym świecie.

Krosno słynie z produkcji szkła od ponad 90 lat. Lokalne huty wyprodukowały miliony sztuk szkła użytkowego i artystycznego, które trafiły do domów na całym świecie. Dziś miasto nazywane jest „szklanym sercem Polski”.

Dla kogo to miejsce?

Centrum Dziedzictwa Szkła sprawdzi się dla praktycznie każdego. Rodziny z dziećmi docenią interaktywny charakter zwiedzania – dzieciaki mogą dotykać eksponatów, brać udział w pokazach, tworzyć własne dzieła. To nie jest miejsce, gdzie co chwilę słychać „nie dotykaj”.

Miłośnicy sztuki i designu znajdą tu inspirację w pracach współczesnych artystów szkła. Osoby zainteresowane historią i rzemiosłem poznają tajniki hutniczego fachu. Grupy szkolne mogą skorzystać z zajęć edukacyjnych dostosowanych do wieku. Nawet osoby, które „tylko” szukają ciekawego sposobu na popołudnie w Krośnie, nie będą rozczarowane.

Warto wspomnieć o Szklanych Porankach organizowanych w ostatnie niedziele miesiąca – to wydarzenia skierowane głównie do dzieci, z wolnym wstępem. Odbywają się też kwartalne Krośnieńskie Spotkania ze Szkłem dla wszystkich miłośników tego materiału.

Informacje praktyczne – ceny, godziny, dojazd

Centrum znajduje się przy ulicy Blich 2, tuż przy rynku krośnieńskiego Starego Miasta. Z dworca PKS i PKP to około 15 minut spaceru. Dla zmotoryzowanych dostępny jest parking w pobliżu.

Zwiedzanie odbywa się wyłącznie z przewodnikiem i rozpoczyna o pełnych godzinach zegarowych. Warto zarezerwować bilety wcześniej – można to zrobić online na stronie miastoszkla.pl lub telefonicznie pod numerem 13 44 400 31. Pełne zwiedzanie budynku głównego wraz z piwnicami przedprożnymi zajmuje około 2 godzin. Samo zwiedzanie budynku głównego trwa 1,5 godziny. Dla osób z ograniczonym czasem dostępny jest 30-minutowy program skrócony.

Ceny biletów: Dla grup zorganizowanych powyżej 45 osób zwiedzanie budynku głównego z piwnicami kosztuje 40 zł od osoby, samo zwiedzanie budynku głównego – 31 zł. Dostępne są ulgi dla dzieci, młodzieży i seniorów, ale nie stosuje się ich w przypadku grup zorganizowanych. Opłata za zwiedzanie w języku innym niż polski dla grup poniżej 12 osób wynosi 200 zł.

Godziny otwarcia: Centrum zazwyczaj czynne jest codziennie w godzinach 10:00-18:00, jednak godziny mogą się różnić w zależności od sezonu. Zwiedzanie rozpoczynające się o 16:00 obejmuje pokaz formowania szkła, wystawę multimedialną, film o historii produkcji szkła i salę wystaw czasowych. Przed wizytą warto sprawdzić aktualny harmonogram na stronie internetowej.

W Centrum działa sklep firmowy, gdzie można kupić szklane pamiątki, biżuterię, szkła dekoracyjne i użytkowe – wszystko ręcznie wykonane przez lokalnych artystów. To dobry pomysł na oryginalny prezent, który faktycznie pochodzi z tego miejsca, a nie z hurtowni z importem.

Centrum regularnie organizuje wydarzenia kulturalne – wernisaże, spotkania z artystami, warsztaty tematyczne czy pokazy specjalne z okazji świąt i festiwali. Informacje o nadchodzących wydarzeniach można znaleźć na oficjalnym fanpage’u @miastoszkla.